De ongrijpbaarheid van inspiratie

Waar haal je de inspiratie vandaan? Ik denk niet dat ik overdrijf als ik zeg dat dit niet alleen aan mij, maar aan alle schrijvers of zo je wilt creatieve geesten in het algemeen, de meest gestelde vraag is.
Op mijn pagina met 30 meestgestelde vragen, ook wel FAQ genoemd staat deze vraag dan ook met stip bovenaan.

Grappig detail is dan wel dat zodra ik in gesprek ga met de persoon die deze vraag stelde, je altijd op het punt komt dat er een anekdote met me gedeeld wordt, met daarachter aan ‘Daar zou je nu eens over moeten schrijven.’
Lief mens, je hebt zojuist je eigen vraag beantwoord.

Want in alles wat je hoort, ziet, ruikt, leest, voelt, beleeft, zit een verhaal. Elke indruk die je opdoet, sla je ergens in je hersenen op en daar vormt het een brei met al die andere indrukken en herinneringen. Het borrelt en het pruttelt tot het zich heeft ontwikkelt tot een verhaalidee of een personage of vaker nog, die onweerstaanbare drang om te creëren.

Ongrijpbare inspiratie

Hoewel ik dus in volle overtuiging zeg dat in alles een verhaal, een schilderij, een beeld, muziek, of welke creatieve uiting je ook kunt bedenken, zit. Het blijft ongrijpbaar. Ja je kunt creativiteit en inspiratie oproepen of aanwakkeren zo je wilt maar echt controle heb je er niet over. Het is voor mij als schrijver net zo’n verrassing wat er dan op komt borrelen als voor mijn lezers. Dat maakt het vak nu juist zo boeiend.
Het is ook ongrijpbaar omdat je vaak niet meer precies kunt achterhalen waar je inspiratie uit ontstaan is. Het komt uit die brij van informatie en prikkels die elke dag in grote getallen op ons af komen.

Een vreselijk personage

Neem nu het personage uit mijn debuutroman, Gorka. Ik ken niemand, gelukkig ken ik niemand, in mijn directe omgeving die zo’n wanstaltig karakter heeft als deze fictieve narcist.
Het hele verhaal kwam vanuit het niets, tenminste zo leek het, als een vloedgolf over me heen. Alles wat ik erover kan zeggen is dat ik die dag een gesprek had met mijn vriendin en dat gesprek ging over de nare kanten van Social media en die vreselijke cancelcultuur die er ontstaan is. Mensen zijn niet meer onschuldig tot het tegendeel is bewezen, nee we maken met beangstigend veel venijn iemands carrière helemaal kapot zonder alle feiten te kennen, zonder dat er zelfs maar een veroordeling van een rechter ligt.

Daar ging dat gesprek over maar ook over het feit dat ik besloten had om mijn droom van het uitgeven van een boek op te geven. Ik was tevreden met mijn blog, het aantal lezers dat ik daarmee bereikte en de interactie op Instagram. Nee dat boek ging hem niet worden, te veel gedoe, geen droog brood mee te verdienen, enzovoorts enzoverder. Die nacht wilde de slaap niet komen want Gorka diende zich aan en dan doe je dus geen oog meer dicht. De rest van dit verhaal is inmiddels bekend.

Goddelijke interventie

Er zijn heel wat mensen die dat ongrijpbare, mystieke zo je wilt als goddelijk zien. Inspiratie is wat van hogerhand gegeven wordt. Nu ben ik een gelovig mens en dit zou dus koren op mijn molen moeten zijn. U voelt de maar al aankomen.
Ik geloof dat God mensen beter kan maken maar ik geloof ook dat diezelfde God ons grondstoffen en kennis heeft gegeven om medicijnen te maken en arts te worden. Bij schrijven of andere vormen van creativiteit is dat niet anders. De grondstoffen zijn er, de kennis en de mogelijkheden zijn er maar als ik niet achter mijn bureau ga zitten en begin met schrijven dan komt er echt helemaal niets van het verhaal terecht.

Mensenwerk dus?

Ja en nee. Zoals ik hierboven schrijf, we moeten wel in beweging komen, aan het werk gaan. Schrijven is een ambacht, je hebt een stukje talent, een stuk inspiratie, je hebt een bak met mogelijkheden en daar moet je mee aan de slag. Schrijven, schrappen, zuchten, schelden, bikkelen, door je frustratie en boosheid heen, doorzetten. Maar er is ook dat mystieke deel want zoals ik hierboven dus schreef. Gorka diende zich aan als een compleet ontwikkeld personage. Vanaf het allereerste moment had hij een naam en al die vreselijke karaktertrekken. Zelf heb ik weinig aan Gorka hoeven doen. Bibi daarentegen is al schrijvend ontstaan, sterker nog in de eerste versie was Bibi een vrouw.
Het verhaal zou gaan over de impact van Social media en de cancelcultuur maar het werd een heel ander verhaal. Toen de eerste ruwe versie op papier stond was er helemaal nog geen sprake van al die toestanden bij The Voice, werden de liedjes van Marco Borsato nog gewoon gedraaid, Thijs Römer was nog vrijuit aan het chatten met jonge meisjes. Niets van dat alles speelde en toch is dát waar het verhaal uiteindelijk over ging.

De toekomst voorspellen

Waar is die vooruitziende blik vandaan gekomen? Heb ik voelsprieten die dingen oppikken die in de lucht hangen of kan ik in de toekomst kijken? Wie zal het zeggen, alles wat ik weet is dat het verhaal zichzelf schreef. Ik weet nog goed het moment dat ik en mijn schrijfmaatje de dag doornamen zoals we dat vaker doen tijdens het schrijven. We vragen elkaar hoe het die dag gegaan is, of we een mooi aantal woorden hebben kunnen schrijven, of we tevreden zijn met het resultaat. Of we helpen elkaar als we vastlopen. Dus toen ik melde dat ik een vet probleem had omdat mijn hoofdpersonage zojuist voor de trein was gesprongen was het mijn schrijfmaatje die me adviseerde om dat stuk te laten staan en te kijken waar het me zou brengen.

Het was dus helemaal niet de bedoeling, super onhandig zelfs want daarmee lag mijn hele schrijfplan met plot en al overhoop, maar het is het beste wat er kon gebeuren. Ja het verhaal nam een hele andere wending maar het pakte zo goed uit. Het bijzondere hieraan is ook dat ik de titel De val van Gorka al had. Het was een werktitel want het sloeg nergens op bij het verhaal dat ik dacht te gaan schrijven. Het bleek de juiste titel voor het verhaal dat ik uiteindelijk heb geschreven. Inspiratie is en blijft ook voor de mensen die er dagelijks mee werken een mystiek gegeven.

Inspiratie opwekken

Je kunt inspiratie opwekken door jezelf mentaal en fysiek uit te dagen. Als ik een schrijfdag heb en ’s ochtends merk dat mijn hoofd niet echt mee wil werken dan heb ik een toolbox met mogelijkheden. Wandelen is er daar een van, de natuur in en in alle stilte mijn gedachten laten meanderen. Een andere keer ga ik tekenen of knippen en plakken, maak ik collages. Het kan ook zijn dat ik ga lezen of soms als het koppie heel druk is, dan staar ik voor me uit. Ik laat mijn gedachten los, ze mogen in alle vrijheid spelen en bewegen. Na een half uurtje pak ik mijn vulpen en ga freewriten. Wat er dan allemaal naar buiten komt is een bron van vermaak en van inspiratie.

Conclusie

Tja, welke conclusie kan hier nu uit getrokken worden? Het is ongrijpbaar, het is mystiek, het is magisch, het is goddelijk. Ik durf en wil er geen etiketje op plakken. Inspiratie is slechts het begin, een opzetje naar.
Het is de schrijver, de schilder, de muzikant, de beeldhouwer, de filmer, noem maar op die aan het werk gaat. Keihard werkt voor een onzeker bestaan en dat doen ze omdat ze niet anders kunnen en stiekem ook niet anders willen. Want wat ik heel zeker weet is dat er niets zo fijn is, als dat wat begon als een vaag idee voor je te zien als een compleet, afgerond kunstwerk waar ieder die wil van kan genieten.

Sonja

Abonneer
Laat het weten als er
guest

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
error: Beveiligingswaarschuwing
0
Zou graag je gedachten willen weten, laat een reactie achter.x